Eén straat, zes zegels, een heel buurtleven

Stel je voor: Amsterdam, ergens tussen 1895 en 1930. Je loopt over de Bilderdijkstraat, een drukke winkelstraat in het westen van de stad. Links en rechts hangen etalages vol waren, ruikt het naar koffie en versgebakken koek, en een gasfitter is zojuist naar binnen gegaan bij de buurman. Eigenlijk hoef je die straat niet meer in je verbeelding op te roepen — de sluitzegels in deze collectie doen dat voor je.

Neem de ovale zegel van J. M. Draaisma, banketbakker en patissier aan de Bilderdijkstraat 100. Strak gezet in een dubbele rand, de woorden Confiseur — Pâtissier netjes gedrukt op een langwerpig strookje van 78 bij 28 millimeter. Zo'n zegel plakte Draaisma op de enveloppen van zijn bestellingen en rekeningen, zodat de ontvanger al vóór het openen wist: hier komt iets lekkers vandaan. Twee deuren verderop, op nummer 102, zat E. P. Pieters, de opvolger van J. van Leeuwen, met een winkel in huishoudelijke artikelen. Zijn ovale zegel is uitgevoerd in roze en rood op een zwarte achtergrond, met een sierlij gekartelde rand — een beetje feestelijk voor een zaak in emmers en pannen, maar zo liet een ondernemer destijds zien dat hij er trots op was.

Even verderop, op nummer 74, vind je G. F. ten Brink met zijn koffiehandel De Koffiebaal. De ronde, donkerrode zegel toont een afbeelding van een koffiezak — precies het beeld dat een klant vertrouwen gaf: hier weten ze waar ze mee bezig zijn. En aan de andere kant van de straat, op nummer 153, stond het Sigaren Magazijn van G. J. Kitsz, met een eenvoudige rechthoekige zegel in zwart op lichtgrijs. Sober, zakelijk — precies zoals een goede sigarenhandelaar betaamt.

Maar de Bilderdijkstraat stond niet alleen op zichzelf. Ook F. L. N. Esman op nummer 60 liet een groene ronde zegel drukken, voorzien van een wapenschild met twee leeuwen als schildhouders — een knipoog naar het nationale prestige, voor welke handel dan ook. En dan is er nog J. V. D. Burggraaf, gespecialiseerd in gasverlichtingsartikelen en de aanleg van gas-, water- en elektrische leidingen. Zijn ovale zegel toont een stralende gasbrander, een mooi symbool voor een tijd waarin elektriciteit en gasverlichting zij aan zij bestonden en een vakman als Burggraaf in beide kon voorzien.

Zes zegels, zes bedrijven, vermoedelijk allemaal actief in dezelfde jaren en op loopafstand van elkaar. Samen vormen ze een klein portret van een buurt die bruiste van bedrijvigheid — bewaard gebleven op dunne papiertjes die ooit enveloppen sloten en nu, tientallen jaren later, nog altijd vertellen hoe Amsterdam er toen uitzag.

Benieuwd welke andere straten en steden zich verbergen in de collectie? Blader verder en ontdek het zelf.